สถาบันวิชาการ ๑๔ ตุลา

	หลักการและเจตนารมย์	โครงสร้างสถาบัน	ข่าวสารและกิจกรรม	บทความ	ติดต่อสถาบัน

หลักการและเจตนารมย์

ในท่ามกลางกระแสเรียกร้องการเปลี่ยนแปลง ของสังคมไทย สู่ระบอบประชาธิปไตย ตลอดระยะเวลา ๓๐ ปี หลังเหตุการณ์ ๑๔ ตุลาคม ๒๕๑๖ ประเทศไทยต้องเผชิญกับกระแสต่อต้านการเปลี่ยนแปลงทั้งทางการเมือง เศรษฐกิจ และสังคมมาโดยตลอดประชาธิปไตยอันเป็นรากฐานสำคัญของบ้านเมือง เติบโตขึ้นอย่างลำบากยากเข็ญ ขึ้นลงไปตามกระแสแห่งการปกครองยุคแล้วยุคเล่า

จนถึงยุคปัจจุบันที่มีรัฐธรรมนูญที่ก้าวหน้ากว่าทุกฉบับที่เคยมีมา อย่างไรก็ตาม ปัญหาที่เป็นพื้นฐานของสังคมไทยยังมีอยู่อีกมากที่ถูกปล่อยปละละเลย กลายเป็นปัญหาหมักหมม ซ้ำซาก และสะสมเพิ่มพูนขึ้นทุกวัน

หน่วยงานภาครัฐต้องทุ่มเทเวลาไปกับปัญหาที่ซ้ำซากเหล่านี้ อย่างไร้ประสิทธิภาพและประสิทธิผล จนไม่มีเวลาและงบประมาณในการพัฒนางานที่จำเป็นอื่นๆ ดังนั้น

แม้ว่าในปัจจุบันประเทศไทยจะมีการจำแนกองค์กร ทางการเมืองการปกครองที่หลากหลาย และจัดให้มีองค์กรภาคประชาชนเพื่อการเข้ามีส่วนร่วมมากยิ่งขึ้น แต่บทบาทขององค์กรและกระบวนการเหล่านั้น ก็ยังขาดความแข็งแรงที่เพียงพอในการปกป้องสังคม และความเสียหายของคนส่วนใหญ่จากผลกระทบต่าง ๆ จะเห็นได้ชัดจากกรณีที่เกิดวิกฤตการณ์ทางเศรษฐกิจเมื่อปี ๒๕๔๐ จนทำให้บ้านเมืองต้องล่มสลายและเสีย เอกราชทางเศรษฐกิจ สร้างความเดือดร้อนในวงกว้างจนถึงปัจจุบัน รวมตลอดจนวิกฤตการณ์ไข้หวัดนกและปัญหา ๓ จังหวัดชายแดนภาคใต้ที่ร้อนระอุ และทวีความรุนแรงมากขึ้นทุกขณะ

จากสภาพความอ่อนแอดังกล่าว มีที่มาจากการขาดองค์กรนำทางสังคมที่รอบรู้ มีความกล้าหาญ ไม่แสวงหาผลประโยชน์ และเป็นที่เชื่อถือของประชาชน
จากประวัติศาสตร์เหตุการณ์ ๑๔ ตุลา องค์กรนิสิตนักศึกษาในขณะนั้น ได้เป็นแกนนำของกลุ่มคนในสังคม เข้าร่วมต่อสู้เรียกร้องสิทธิขั้นพื้นฐานประชาธิปไตยด้วยความเสียสละ กล้าหาญ และไม่แสวงหาผลประโยชน์ จนสามารถทะลายปราการอำนาจของเหล่าทรราชลงได้ วีรกรรมของคน ๑๔ ตุลายังอยู่ในความทรงจำ และเป็นความหวังของประชาชนจนทุกวันนี้ คนเดือนตุลาเหล่านี้ไปไหน? ตลอดเวลา ๓๐ ปีคนกลุ่มนี้ได้ทำอะไรให้บ้านเมืองอีกบ้าง? คนกลุ่มนี้ยังมีอุดมคติเช่นเดิมหรือไม่? คำถามเช่นนี้มักเกิดเสมอ

เมื่อมีการพูดคุยกันถึงปัญหาของบ้านเมืองโดยมีคนเดือนตุลาร่วมอยู่ด้วย คำพูดลักษณะเดียวกันก็เป็นประเด็นที่คน ๑๔ ตุลาเอง ก็มักนำหยิบยกขึ้นมาพูดถึงเสมอ ๆ รวมไปถึงคำพูดที่ว่า "ภาระกิจต่อบ้านเมืองของพวกเราเสร็จสิ้นไปแล้วหรือ?" "บ้านเมืองวิกฤตเช่นนี้ เราควรทำอะไรบ้างไหม?" "พวกเราที่ไปเป็นรัฐมนตรี หรือสส. จะทำอะไรได้แค่ไหน เราจะช่วยอะไรได้บ้าง?" จนเมื่องานเฉลิมฉลองอนุสรณ์สถานวีรชน ๑๔ ตุลา ที่เสร็จสิ้นไปเมื่อปีที่ผ่านมา ทำให้พวกเราส่วนหนึ่งได้มีโอกาสพบปะกันมากขึ้น และต่างมีความเห็นพ้องกับคำพูดที่ว่า "ตราบใดที่ประชาชาติยังยากไร้ ประชาธิปไตยยังอ่อนแอ ภาระกิจของคน ๑๔ ตุลาก็ยังไม่เสร็จสิ้น" และนั่นคือที่มาของสถาบันวิชาการ ๑๔ ตุลา
สถาบันวิชาการ ๑๔ ตุลา เริ่มจากการรวมตัวของอดีตผู้นำนิสิตนักศึกษา และผู้มีส่วนร่วม ในเหตุการณ์ ๑๔ ตุลาคม ๒๕๑๖ ตลอดจนบุคคลผู้มีอุดมการณ์เดือนตุลา เข้าเป็นสมาชิกผู้ก่อตั้ง โดย ยึดหลักการและปรัชญาที่จะสืบทอดเจตนารมณ์ของเหตุการณ์ ๑๔ ตุลาคม ๒๕๑๖ ในอันที่จะพัฒนาประเทศไปสู่ระบอบประชาธิปไตยอย่างสมบูรณ์และยั่งยืนต่อไป

วัตถุประสงค์

1.	เป็นสถาบันวิชาการอิสระภาคประชาชน ที่สืบทอดเจตนารมย์ 14 ตุลาคม 2516

2.	ดำเนินการศึกษาวิจัย และค้นคว้าองค์ความรู้ใหม่ ๆ ตลอดจนแนวทางปฏิบัติอย่าง เป็นรูปธรรม เพื่อการแก้ไขปัญหาทั้งในระดับรากหญ้าจนถึงระดับประชาชาติ

3.	สนับสนุนการนำผลการศึกษาวิจัย และค้นคว้าของสถาบันสู่การปฏิบัติที่เป็นจริง

4.	ส่งเสริมการสร้างศักยภาพและศักดิ์ศรีของคนไทยในเวทีโลก

5.	ดำเนินการและร่วมมือกับองค์กรอื่นที่มีวัตถุประสงค์ ในแนวทางเดียวกัน